Çarşamba , Aralık 2 2020

‘Ya yine olursa’ kaygısı stres bozukluğuna niçin oluyor!

Depremin korkulu bir hadise haline bürünmesinin sebebi yalnız yaşamı direkt tehdit etmesi değil, ani ve öncesinden kesitirilemeyen bir naturel afet olmasıdır. İnsanlardaki zelzele korkusunun ana etkenlerinden biri de belirsizlik barındırdığı için insan psikolojisinde yarattığı yoğun kaygıdır. Bunun yanı sıra denetim edilememesi ve yaşamsal tehdit oluşturması da stres ve kaygıyı tetikliyor. Bu etkenler bir araya ulaşınca de insan beyninde ‘kaç ya da cenk’ tepkisi oluştuğundan şahıs kendisindeki fizyolojik değişimlerin farkına varmaya başlıyor.

Stres Kaynağından Ya Kaç Ya Da Harp

İnsanlarda en sık rastlanan fizyolojik değişimler ise kalp atım hızının artması, nefes alışverişinin hızlanması, kas gerginliği, titreme ve göz bebeklerinin büyümesidir. Beyin bu şekilde durumlarla karşılaşınca da vücudu stresin kaynağından ya kaçmaya ya da savaşmaya hazırlıyor. Zelzele, ülkemizin en mühim gerçeklerinden biri olsa da yaşanmış olan her deneyimde neredeyse aynı emareler görülüyor. Kişinin zelzele tecrübesi olmasına ve zelzele anında yaşanabilecekleri iyi fena bilmesine karşın zelzele anında yaşamış olduğu yoğun korku, kaygı ve ürkü benzer biçimde hislerden dolayı bu negatif duyguların uyanmasına niçin olabilecek negatif düşünceleri ve senaryoları zihninde canlandırabiliyor. Bu negatif düşünceler yüzünden de kendisine ya da sevdiklerine her an bir şey olacağı düşüncesine tutulmaktan kendisini kurtaramıyor.

Denetim Edilemeyen Durumlar Negatif Hisleri Tetikliyor

Zelzele anının ne vakit biteceği, depremin şiddetinin nasıl sonuçlanacağı vb. insan tarafınca denetim edilemeyen durumlar insanlarda negatif hisleri tetikleyici etkenler oluyor. Korkunun, kaygının ve stresin işlevsel kullanıldığı durumlarda insanların önlem almaya yönlendiğine ve bu sayede tehdit içeren olaylardan korumuş olan hisler olduğuna dikkat çeken Üsküdar Üniversitesi NP Feneryolu Tıp Merkezi Uzman Psk. Cemre Ece Gökpınar Dağlı, “Bu hisler insan tarafınca denetim edilemediği takdirde alınması ihtiyaç duyulan tedbirlerden uzaklaşan insanoğlu, riskli davranışlar sergilemeye başlayabilir. Bundan dolayı da depreme hazırlıklı yakalanmak için evlerimizde ve iş yerlerimizde kesinlikle önlem alınmış olması ve zelzele olduğu esnada yapılması gerekenlerin planlanmış olması gerekmektedir. Bu sayede zelzele olurken ürkü içinde riskli davranışlarda bulunulmaz. Planlamalar kesinlikle uygulama edilmeli, zelzele çantaları hazır edilmeli, toplanma alanları belirlenmelidir. Tamamı zelzele anında yaşanacak ürkü duygusunu azaltacaktır. Bu sebeple o anda ne yapması icap ettiğini bilen ve daha öncesinden uygulama eden insan paniklemeyecektir.” ifadelerine yer verdi.

Zelzele Ruhsal Sorunları Tetikliyor

Depremin tesiri yalnız olduğu anla sınırı olan kalmıyor. Daha sonradan da ruhsal olarak devam ediyor. Depremde mağdur olan insanların depremden günler sonrasında dahi stres tepkileri verdiği durumlara fazlaca sık rastlanıyor. Depremin bitmesiyle beraber yaşanmış olan korku ve kaygı bitmiyor, ‘Ya yine olursa’ kaygısı insan psikolojisini adeta ele geçiriyor. Birçok şahıs evindeki ses değişikliklerine karşı daha duyarlı hale geliyor. Evde tek başına kalsa da zorlanıyor. Uyku bozuklukları ile sık karşılaşılabiliyor. Zihinde canlandırmalar ile her an tetikte olma hali devam edebiliyor. Bu hislere suçluluk, hiddet, inkar vs. duyguların eşlik etmiş olduğu görülebiliyor.

Seneler Geçse de İzleri Silinmiyor

Afeti yaşayan insanların işlevselliklerini geri kazanma sürelerinde değişimler olabiliyor. Bu kimi zaman aylar, kimi zaman de seneler sürebiliyor. Bu da stres ve kaygı bozukluklarına niçin oluyor. Kişinin işlevselliği ise bundan zarar görüyor. Kısa bir süreç içinde bu işlevselliğin geri kazanılması için kişinin ustalaşmış bir destek alması gerektiği tavsiye ediliyor.

About Health

Avatar

Check Also

Tavuk Etini Buzluğa Atıyorsanız Bu Habere Dikkat

Tavuk Etini Buzluğa Atıyorsanız Bu Habere Dikkat

Tavuk ve piliç eti protein, vitamin-mineral bakımından insan sağlığı açısından oldukça iyi bir besin kaynağıdır. Ancak piliç alırken ve pişirirken nelere dikkat etmeniz gerektiğini biliyor musunuz? Türk halkının severek tükettiği tavuk etinin faydaları saymakla bitmiyor. Protein deposu olan tavuk eti özellikle çocukların gelişim döneminde ve anne adaylarının beslenmesinde önemli bir yer tutuyor. Kalp dostu olarak […]

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir